Nedenleri anlamak – hasarı azaltmak – dokuyu uzun vadede korumak
Diş eti çekilmesi, diş etinin dişten uzaklaşması ve kök yüzeyinin açığa çıkmasıdır. Hassasiyete ve estetik değişikliklere yol açabilir; ileri durumlarda dişi destekleyen dokuların durumu ayrıca değerlendirilmelidir. Önemli olan, çekilmenin olası nedenini belirlemektir.
Basel’de muayenehanemizde diş eti çekilmesini sık görüyoruz. Ayrıntılı tanı ile mekanik, periodontal veya anatomik nedenler çoğu zaman belirlenebilir ve tedavi buna göre planlanabilir.
Diş eti çekilmesi neden olur?
Mekanik, bakteriyel/inflamatuvar, anatomik ve bazı sistemik faktörler rol oynayabilir. En sık görülen durumlar ve tipik değerlendirmeler şunlardır:
Mekanik nedenler
1. Yanlış fırçalama tekniği / aşırı basınç
Sorun:Yatay sert fırçalama hareketleri veya sert kıllı fırçalar diş eti kenarında mekanik travmaya yol açabilir.
Tanı:
Tipikkama şeklindeki servikal defektler
çekilmelerin özellikle köpek dişleri ve küçük azılarda görülmesi
hastanın güçlü veya çok sık fırçaladığını belirtmesi
2. Diş sıkma/gıcırdatma (bruksizm) / kapanış sorunları
Sorun:Aşırı yük ve diş hareketleri bazı vakalarda servikal doku değişikliklerine eşlik edebilir; tek başına nedensellik her zaman kesin değildir.
Tanı:
Aşınmış çiğneme yüzeyleri
Kas gerginliği
Basınçla hassasiyet
Belirgin plak veya inflamasyon olmadan çekilme
Bakteriyel / inflamatuvar nedenler
1. Plak kaynaklı gingivitis
Sorun:İltihaplı diş eti kızarabilir, şişebilir ve uzun dönemde doku konturunda değişiklikler görülebilir.
Tanı:
Kızarıklık, şişlik
Kolay kanama
Derin cep olmadan hassas diş eti kenarı
2. Periodontitis
Sorun:Periodontitiste dişi destekleyen bağ dokusu ve kemik kaybı oluşabilir; diş eti seviyesi buna eşlik edebilir.
Tanı:
Cep ölçümü (PSI/periodontal sondalama)
Ataşman kaybı
Sondalamada kanama
2D veya gerektiğinde 3D görüntülemede kemik kaybı
3. Nekrotizan ülseratif periodontitis (NUP)
Sorun:Nadir ancak ciddi seyreden, doku nekrozu ile karakterize periodontal inflamasyon.
Tanı:
Şiddetli ağrı, ülserasyonlar
Ağız kokusu, hızlı ilerleme
Bağışıklık baskılanması, yoğun stres veya beslenme yetersizliği gibi risklerle ilişkili olabilir
Anatomik nedenler
1. İnce diş eti fenotipi
Sorun:İnce gingival fenotipte çekilme riski bazı koşullarda daha yüksek olabilir.
Tanı:
Kök konturlarının diş eti üzerinden belirgin görünmesi
Dar alveoler yapıya sahip genç hastalarda daha sık görülebilir
2. Diş pozisyon bozuklukları
Sorun:Diş kökü alveoler kemik sınırının dışında veya çok bukkal konumdaysa yumuşak doku desteği sınırlı olabilir.
Tanı:
3D tarama / gerektiğinde DVT
Aligner/ortodontik analiz
Yalnızca belirli, dışa konumlanmış dişlerde çekilme
İyatrojenik nedenler (önceki tedavilere bağlı)
Çok derinde yer alan dolgu veya kron kenarları
Uygun olmayan braket pozisyonları
Aşırı konturlu restorasyonlar
Tanı:Klinik muayene, gerektiğinde röntgen ve restorasyon kenarı boyunca sondalama
Sistemik ve davranışsal faktörler
Sigara kullanımı
Stres / bağışıklık sistemini etkileyen durumlar
D vitamini durumu
Diyabet
Otoimmün hastalıklar
Tanı:Tıbbi anamnez, gerektiğinde haricî laboratuvar değerlendirmesi ve birden fazla dişteki dağılımın analizi
Diş eti çekilmesine karşı neler yapılabilir?
1. Nedenin kontrolü
Fırçalama tekniği eğitimi
Yumuşak fırça ve uygun teknik
Ortodontik düzeltme (ör. aligner),eğer diş pozisyonu önemli bir faktörse
Periodontitis tedavisiinflamatuvar periodontal hastalık varsa
2. Cerrahi olmayan tedaviler
Açığa çıkan kök yüzeylerinde hassasiyeti azaltmaya yönelik koruyucu uygulamalar
Biyolojik remineralizasyon (kalsiyum/fosfat sistemleri)
3. Cerrahi yumuşak doku rekonstrüksiyonu
Diş eti kenarının uzun vadede yeniden oluşturulması hedeflendiğinde.
Yöntemler:
bağ dokusu grefti (CTG)
Tünel tekniği (estetik odaklı, minimal invaziv)
Serbest diş eti grefti (ince fenotip veya keratinize doku ihtiyacında)
Hedefler:
Kök yüzeyinin örtülmesi
Yumuşak dokunun kalınlaştırılması
Uzun dönem doku stabilitesinin desteklenmesi
Yeni çekilme riskinin azaltılması
Bilimsel kanıtlar
Gingivitis ve periodontitis önemli nedenler arasındadır
Biyofilm kaynaklı inflamasyon, periodontal doku ve kemik kaybının başlıca nedenlerinden biridir.
PubMed:https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28488178/
Bağ dokusu greftleri diş eti çekilmesinin cerrahi tedavisinde en güçlü kanıta sahip yöntemlerden biridir.
Uzun dönem çalışmalar, bağ dokusu grefti ve koronale kaydırılmış flep kombinasyonunda yüksek stabilite ve iyi estetik sonuçlar bildirmektedir.
PubMed:https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26152403/
Tünel ve mikrocerrahi teknikler seçilmiş vakalarda olumlu estetik sonuçlar sağlayabilir.
PubMed:https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29651862/
İnce gingival fenotip, çekilme açısından daha yüksek riskle ilişkili olabilir.
PubMed:https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25536260/
Sigara kullanımı periodontal ve mukogingival iyileşme prognozunu olumsuz etkileyebilir.
PubMed:https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/15016037/
Maliyetler – tipik yaklaşık değerler (CHF)
Tedavi | Maliyet aralığı |
Tarama ve PSI dahil tanı | 80 – 150 |
Fırçalama eğitimi / ağız hijyeni koçluğu | 60 – 120 |
Periodontitis tedavisi (kadran başına) | 150 – 350 |
Kök yüzeyi koruyucu uygulama | 60 – 120 |
Bağ dokusu grefti (diş başına) | 700 – 1’200 |
Tünel tekniği / VISTA (birden fazla diş) | 1’500 – 2’800 |
Sık sorulan sorular (SSS)
Diş eti tekrar büyüyebilir mi?
Kendiliğinden kaybolmuş diş eti dokusunun tamamen geri büyümesi beklenmez. Uygun vakalarda bağ dokusu grefti veya başka mukogingival cerrahi tekniklerle kök örtülmesi ve doku hacmi artırılması mümkün olabilir.
Diş eti çekilmesi her zaman tehlikeli midir?
Hayır. Bazı çekilmeler öncelikle estetik veya hassasiyet sorunu yaratır. Periodontal ataşman kaybı, ilerleme ve kök yüzeyinin durumu ayrıca değerlendirilmelidir.
En uygun tedavi nedir?
Nedene göre değişir: mekanik faktörlerde fırçalama tekniği ve gerektiğinde bruksizm yönetimi; bakteriyel/periodontal nedenlerde periodontal tedavi; anatomik ve estetik endikasyonlarda mukogingival rekonstrüksiyon.
İyileşme ne kadar sürer?
Yumuşak dokunun ilk iyileşmesi çoğunlukla 1–2 haftada gerçekleşir; daha ileri doku olgunlaşması yaklaşık 6–12 hafta veya daha uzun sürebilir.
Sağlıklı diş eti, dengeli bir gülüş ve uzun dönem ağız sağlığının temelidir.
Diş eti çekilmesi birçok durumda yönetilebilir; bunun için nedenin doğru belirlenmesi önemlidir. Basel’de muayenehanemizde modern tanı, mikrocerrahi teknikler ve kanıta dayalı periodontal yaklaşımları bir araya getirerek dokuyu uzun vadede korumayı amaçlıyoruz.
Diş eti çekilmesi fark ettiyseniz veya durumunuzdan emin değilseniz, Basel’de sizi bireysel, sakin ve bilimsel temelli biçimde değerlendiriyoruz.
